Rond sommige musicals ontstaat een buzz, een soort enthousiasme dat musicals tot klassiekers kan maken. Zo ook in 2009, toen Next To Normal (na diverse aanpassingen op een eerdere off-Broadway run) op Broadway te zien was. Dat is met deze voorstelling niet echt gebeurt, maar dat het materiaal steengoed is, wordt, na West-End twee jaar terug, nu opnieuw bewezen in Vlaanderen. In een theater in de AED Studios in Lint speelt een topcast een fantastische versie van dit stuk.
Het onderwerp is niet alledaags, behoorlijk zwaar zelfs, maar door de momenten van humor, al is die soms ook zwart, en de heerlijke rocksongs zeker draaglijk. En het verhaal maakt de voorstelling boeiend. Centraal in de voorstelling staat Diana Goodman. Zij heeft een bipolaire stoornis, en aan het begin van de voorstelling zien we haar in wat we een standaard gezinssamenstelling kunnen noemen. Vader, moeder, zoon en dochter. Waar de zoon vaak precies lijkt te zeggen wat moeder wil horen, is de relatie moeder-dochter stroever. Dat het voor dochter Nathalie lastig is om een opmerking als “Ik zie u graag, tenminste zo goed als ik kan” te horen is ook volkomen begrijpelijk. Waar vader Dan de rust zelve probeert te zijn, zien we Diana hyperactief worden, bijvoorbeeld door een heel brood aan boterhammen te willen smeren, op de grond. Nathalie is ook hyperactief en gestrest, maar als ze in contact komt met Henry, lijkt hij bij haar wat rust te kunnen brengen. Ze neemt hem echter voor geen goud mee naar huis. Als vader Dan hem tegen haar zin mee naar binnen neemt, precies op de verjaardag van zoon Gabriel, blijken de zaken weer flink anders te liggen dan in eerste instantie gedacht.
Het eerste lovenswaardige van deze voorstelling is de introductie die voor elke voorstelling wordt gegeven. Mensen die er interesse in hebben kunnen een half uur voor aanvang, in een kleine aparte ruimte, meer horen over wat bipolariteit inhoudt. In de voorstelling komen een aantal behandelwijzen aan bod, en deze worden hier dan ook in perspectief geplaatst. Wie, net als ik, zelf niet met deze ziekte in aanraking is gekomen, een verhelderende 20 minuten, en daarmee een uitstekende voorbereiding op de show. Lees vooral geen synopsis, en laat je verrassen, als je het verhaal nog niet kent, en ga mee met de emoties van de personages op het podium.
Het decor bestaat uit het gezinshuis, met twee verdiepingen. Een beetje saai van kleur, standaard, een zithoek en een keuken. De vreemde keukenstoelen, die scheef staan, lijkt het ‘bijna normaal’-accentje van de decorontwerper te zijn. Op de eerste verdieping achter een groot gordijn bevindt zich een zwarte-doos ruimte, die onder andere slaapkamer kan zijn, maar ook een repetitieruimte, waar Nathalie haar pianostudie doet. Ook op de begane grond wordt de ruimte dubbel gebruikt. De zithoek beneden fungeert ook als spreekkamer van de dokters die Diana spreekt, en aan het begin van de tweede akte is de keuken even een ECT-ruimte. Beneden zitten ook enige ramen, die af en toe worden geopend. Als dat gebeurt, zien we het live orkest spelen. Scene overgangen gaan soepel, en de voorstelling gaat zo in een sneltreinvaart voorbij. De enscenering is prachtig, op een enkel moment met vrijwel de hele cast in tutu na. Ook is het soms wel heel logisch dat we de muzikanten juist dan zien, maar soms ook niet. Het zijn kleinigheden. Hoewel ik een bloedhekel heb aan de trend om schijnwerpers rechtstreeks het publiek in te laten schijnen, is het moment waar dat hier gebeurt juist heel sterk. Het versterkt het nare gevoel dat je hebt als je alleen al aan ECT (elektroconvulsietherapie, dus behandeling met elektrische schokken) denkt. Zo zijn er meer prachtige beelden, soms door het gebruik van schaduwen, dan weer fraai gechoreografeerde scènes waarbij moeder en dochter in hun eigen wereld min of meer hetzelfde ervaren. Net zo wispelturig als het gedrag van Diana is het bijbehorende songmateriaal, dat vlekkeloos wordt uitgevoerd door het orkest.
Met alle randvoorwaarden dik in orde is het uiteindelijk de cast die het moet uitvoeren, en deze stelt zeker niet teleur. Ann van den Broeck heeft al geschitterd in diverse rollen, maar ook in deze extreem ingewikkelde rol maakt ze erg veel indruk. Ze neemt het publiek mee in haar complexe personage. Hoewel ze traumatische ervaringen delen, is de rol van Dan minder expressief, maar zeker niet veel minder ingewikkeld. Jan Schepens zet, na die in November ’89 eerder dit jaar, weer een heel sterke vertolking neer. Het van nature al onrustige karakter van Nathalie, dat ook nog eens in allerlei figuurlijke stormen belandt, wordt mooi gespeeld door Luka de Baets. Soms geestig scherp, dan weer volkomen wanhopig. Pieter-Jan de Paepe is als Henry haar tegenpool. Rustig, liefhebber van improvisatie, niet vies van een natuurproduct uit de categorie stimulerende middelen. De prille liefde tussen het tweetal is ontwapenend, al mag duidelijk zijn dat deze ook al snel in een storm belandt.
Daan Keisse speelt de rol van Gabriel, die meer behelst dan de bovenstaande samenvatting lijkt te suggereren, erg fraai. De afstand tot het podium was te ver om te zien of zijn gelaatsuitdrukkingen net zo goed waren als die van Jack Wolfe, die na het spelen van dezelfde rol op West-End, een hoofdrol op Broadway kreeg, maar lichaamstaal en stemgebruik deden niet veel voor hem onder. David Cantens speelt de hulpverlening: de twee doctoren die Diana achtereenvolgens bezoekt. Twee totaal verschillende karakters, die goed worden gespeeld. Doctor Fine is de man die continu pillen voorschrijft, terwijl doctor Madden het liefst met praten behandelt. In die laatste rol heeft hij de hilarische taak om waanbeelden te vertolken die Diana heeft. Dan heeft de man, die hem door collega’s is aanbevolen, omschreven als een rockster, en in die rol schiet de dokter dus af en toe. De zangpartijen van de hele cast zijn sowieso om door een ringetje te halen, en wat zou het mooi zijn als deze later nog terug te beluisteren zou zijn.
Next to Normal is een intense, maar geweldige beleving, die je een keer moet meemaken. Deze uitvoering komt al vrij dicht in de buurt van de perfecte versie van het stuk. De speelduur is beperkt (21 juni is alweer de laatste), de zaal gisteren nog niet vol. Voor wie Lint in België (dichtbij Antwerpen) te bereizen is, mag duidelijk zijn wat je te doen staat. Ga kijken, voor het te laat is. En vergeet de inleiding niet.
Foto’s slotapplaus: Musicalworld
Scènefoto’s: Goele Bormans
