Recensie

Beyond The Ball – het bijzondere leven van Julie d’Aubigny ⭐ ⭐ ⭐ ⭐

Lodewijk XIV gaf opdracht alles over Julie d’Aubigny te vernietigen. Dat dit niet helemaal gelukt is, is de reden dat Aqueerius nu een voorstelling kan maken over deze genderfluïde vrouw en haar intense 33 levensjaren.

Julie was dochter van de stalknecht van het hof, mocht van haar vader leren schermen, maar omdat dat voor meisjes verboden was, kleedde ze zich als jongen. Als meisje was ze al dol op opera Ze wordt maîtresse van iemand aan het hof, die haar vervolgens weer wil uithuwelijken aan een vriend, maar zij is inmiddels smoor op haar schermdocent. Mede omdat hij tijdens een schermduel iemand doodt, slaan ze samen op de vlucht. Geld wordt verdiend met shows, waarbij zij wel als vrouw herkenbaar is. Ze belandt uiteindelijk bij een operagezelschap, en tijdens deze periode werd ze ook voor het eerst verliefd op een vrouw. Alsof dit voor de 17e eeuw nog niet controversieel genoeg is, neemt haar leven nog een aantal vreemdere bochten, die haar de doodstraf opleveren mocht ze worden gepakt.

Een kleurrijk en gejaagd leven is voor Aqueerius de inspiratie voor een creatief kleurrijke eenakter, die in tempo soms ook hetzelfde tempo aanhoudt. Er zijn barokinvloeden in deze ‘barokopera’ maar muzikaal is het toch vooral elektronisch wat we te horen krijgen. Een mix dus van heden en verleden. Dat zien we ook in het decor en de kostuums terug. Kroonluchters aan het plafond, maar ook felgekleurde lichtpilaren. Er zijn hometrainers, die in eerste instantie worden gebruikt als anachronistisch fitnessapparaat, maar later bijvoorbeeld als paard dienen. Het trekken van parellellen naar het heden keert ook terug in de tekst. Zo horen we de ‘zonnebankkoning’ uitspraken doen uit het beperkte vocabulaire boekje van Trump. Grappig zijn de momenten dat er even uit de rol wordt gestapt. Een klein stukje mansplaining wordt afgekapt zonder het als zodanig te benoemen, en als Julie na een duel moet bewijzen dat ze inderdaad een vrouw is, wordt Sanne aangesproken op de manier waarop. (Tijdens een kort gesprekje met de cast na de voorstelling hoor ik dat ze dit ook echt anders deed dan bij voorgaande shows, zonder overleg, dus niet alles was gespeeld hier.) Aan het eind van de voorstelling horen we Julie wensen dat er een opera over haar leven wordt gemaakt, en dat haar manier van leven geaccepteerd zal worden. Hoewel dit tweede logischer lijkt, laat deze voorstelling ook zien dat op juist op dat vlak nog een lange weg is te gaan.

Het drietal acteurs speelt vol overgave. Jip Warmerdam, ook verantwoordelijk voor de tekst, speelt een aantal geliefden van Julie. Seppe Salomé, die de credits voor de muziek deelt met Charlotte Dommershausen, speelt onder andere Lodewijk X!V. Sanne den Besten vertolkt de rol van Julie zo sterk,  dat het jammer is dat we haar zo weinig in hoofdrollen in musicals zien. Ook al waren haar kwaliteiten me al wel duidelijk sinds ik haar zag op het West End in “The Grinning Man”. Een levensechte vertolking, en zang om te smullen, met als een van de hoogtepunten een duet met Jip Warmerdam. Een duet in een setting waarvan het elke keer weer afwachten is hoe deze wordt ontvangen.

Want wat me enigszins verbaast is dat deze voorstelling niet vol zit met mensen die gelijkgestemdheid uitstralen, iets wat mij ook opviel tijdens hun eerdere voorstelling “Big Fat Trojan Wedding”, waar ik enkele weken geleden een van de laatste voorstellingen zag. Gewoon gemiddeld theaterpubliek, wat zowel goed (want ze komen) als niet goed (want waar zijn de mensen die dit soort thema’s aanspreekt maar niet regulier naar het theater gaan).

Waar de geestige “Big Fat Trojan Wedding” eerder dit jaar in het concept wel heel erg leunde op het concept van de voorstelling Six, met uiteraard wel een andere context, voelt deze “Beyond the Ball’ als een echt oorspronkelijke voorstelling. Een originele invalshoek, sterk uitgevoerd, en het zien meer dan waard. Voor iedereen, maar zeker als je door de huidige maatschappelijke ontwikkelingen voelt dat jouw identiteit steeds meer in het gedrang komt.


Scènefoto’s: Birgit Bijl

03 October 2026
Reguliere voorstelling
Beverwijk
Kennemer Theater
https://aqueerius.nl/i

Over de auteur

Jeroen schreef dit artikel voor jou

Jeroen

Jeroen is sinds 2005 redacteur van Musicalworld. Hoewel Jeroen al jong in aanraking kwam met theater, is zijn passie voor musical pas deze eeuw tot volle bloei gekomen. Hij was zeer onder de indruk van de eerste voorstelling van Cats, en de Nederlandse versie van Oliver uit 1999, op basis van de film al een van zijn favorieten, was de eerste voorstelling die hij meermaals zag. Toch waren deze bezoeken eerder sporadisch dan frequent. Sinds hij redacteur is van Musicalworld bezoekt hij meer dan 100 voorstellingen per jaar. Jeroen is de Musicalworld-specialist op het gebied van familievoorstellingen en kindervoorstellingen. Hij is tevens de correspondent voor Vlaanderen. Ook in Duitsland en Engeland (Londen) is hij regelmatig te vinden. Hij doet ook verslag van amateurvoorstellingen die voor neutrale toeschouwers de moeite waard zijn. Tot zijn favoriete musicals behoren naast Oliver! meer musicals met kinderen in de hoofdrol. "Billy Elliot" is zijn all-time favorite, maar daarnaast moeten zeker "Whistle down the Wind", "Matilda" en "The Secret Garden" worden genoemd. Daarnaast zijn Chicago, Come from Away, Spamalot en Soho Cinders voorstelling met een ongelofelijke aantrekkingskracht. Hoogtepunten in het jukebox-genre: Our House, Ich war noch niemals in New York en Ich Will Spass? (en voorganger Doe Maar). Favoriete Nederlandse producties zijn: Ganesha (een Perfecte God), Lelies, Wat zien ik? en Kuifje. Naast het bezoeken van musicals is hij een frequent bezoeker van attractieparken. Favoriete park in Europa is Europa Park (met een uitgebreid entertainment programma). Naast deze tijdverslindende hobby is Jeroen ook nog werkzaam in de ICT.

Meer van Jeroen

Meer artikelen van Jeroen

Delen